H τιμωρία…δεν βγήκε απ’ τον παράδεισο

By on 10/11/2017

Της Πόπης Γιαλυράκη* 

«Σταματήστε να τρέχετε μες το σπίτι σαν τρελά. Δεν θα σας πάρω παγωτό.
-Δεν φάγατε το φαγητό σας; Δεν θα πάμε στην παιδική χαρά το απόγευμα.
-Δεν συγύρισες το δωμάτιό σου; Δεν θα βγεις σήμερα».

Οι παραπάνω φράσεις σίγουρα μας φαίνονται πολύ γνώριμες και ίσως και οι ίδιοι τις έχουμε πει κάποια στιγμή στα παιδιά μας.

Γιατί όμως φτάνουμε στο σημείο να τιμωρούμε τα παιδιά μας; Πολλές φορές είναι ο φόβος μας μην παρεκκλίνουν,   άλλες γιατί δεν ξέρουμε τι άλλο να κάνουμε, άλλες γιατί θεωρούμε ότι με αυτό τον τρόπο το παιδί μας δεν θα το ξανακάνει, γιατί νομίζουμε ότι είναι το μόνο που καταλαβαίνει, γιατί νομίζουμε ότι με την τιμωρία κρατάμε τον έλεγχο και παραμένουμε ισχυροί.

Έχουμε όμως αναρωτηθεί τι νιώθουν τα παιδιά μας όταν τα τιμωρούμε; Θα ήταν πολύ βοηθητικό να πάμε λίγο τον χρόνο πίσω και να θυμηθούμε τα δικά μας συναισθήματα όταν μας τιμωρούσαν οι γονείς μας. Μερικοί θυμώναμε τόσο πολύ που νιώθαμε ότι μισούμε τους γονείς μας. Σε άλλους γεννιόντουσαν πολλές ενοχές για τις πράξεις τους.  Άλλοι θέλαμε να εκδικηθούμε τους γονείς μας φτάνοντας μέχρι την αυτοκαταστροφή. Για παράδειγμα σκεφτόμασταν να αυτοκτονήσουμε για να τους πονέσουμε. Άλλοι σκεφτόμασταν υπόγειους και μη συμβατικούς τρόπους για να πετύχουμε τον σκοπό μας χωρίς να μας πάρουν χαμπάρι.

Βλέπουμε λοιπόν ότι η τιμωρία  μπορεί να δημιουργήσει συναισθήματα εχθρότητας, εκδίκησης, ανυπακοής, ενοχής, αυτολύπησης κτλ. Στην ουσία η τιμωρία είναι μία μορφή εκδίκησης του γονιού προς το παιδί. Είναι μια εύκολη λύση να του στερήσουμε  αυτό που το ευχαριστεί, να το πονέσουμε εκεί που θα  πονέσει….  

Πολύ περίεργο φαίνεται να αντιδράμε με τέτοιους τρόπους σε μια σχέση αγάπης και φροντίδας. Και όμως δεν είναι από έλλειψη αγάπης αλλά από άγνοια για τα οδυνηρά -κάποιες φορές- αποτελέσματα της τιμωρίας. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η τιμωρία σε καμία περίπτωση δεν είναι εκπαιδευτική. Τιμωρώντας ένα παιδί, στην ουσία του στερούμε την πολύ σημαντική εσωτερική διαδικασία του να αντιμετωπίσει την συμπεριφορά του.



Θα αναρωτιέστε βέβαια: «Τι να κάνω αντί για την τιμωρία»;
Κατ αρχήν να αναγνωρίσουμε το συναίσθημα του παιδιού μας. Για παράδειγμα: «Καταλαβαίνω ότι θέλετε να τρέχετε ή  καταλαβαίνω ότι δεν σου αρέσει να τακτοποιείς το δωμάτιό  σου ή καταλαβαίνω ότι οι φακές δεν είναι από τα αγαπημένα σου φαγητά».

Επίσης μπορούμε να του εκφράσουμε και το δικό μας συναίσθημα για την πράξη του. Για παράδειγμα : « Φοβάμαι, ανησυχώ, αναστατώνομαι, δυσκολεύομαι  όταν κάνεις αυτό».

Κατόπιν  βάζουμε το όριό μας. Για παράδειγμα: « Αν δεν σταματήσετε τώρα να τρέχετε, θα φύγουμε αμέσως». Προσοχή  το όριο να έχει σχέση πάντα με την πράξη του παιδιού και να μην αφορά κάποια άλλη στέρηση απόλαυσης!!

Αν τέλος δεν υπακούσει ούτε σε αυτό, θέτουμε την  συνέπεια της πράξης του, που μπορεί να είναι για παράδειγμα να φύγουμε από το super market  ήρεμα, γιατί η συμπεριφορά του ενοχλεί, να πούμε στο παιδί ότι δεν θα το ξαναπάρουμε μαζί  μέχρι να το σκεφτεί ώστε να μην ξανακάνει τα ίδια λάθη, ότι δεν θα βγει με τους φίλους του αν δεν τακτοποιήσει πρώτα  το δωμάτιό του,  ότι δεν θα φάει σοκολάτα αν δεν φάει το φαγητό του, γιατί το γλυκό το τρώμε μετά το φαγητό.


Επίσης, μπορούμε να δώσουμε εναλλακτικές επιλογές συμπεριφοράς στο παιδί μας , όπως να του προτείνουμε συνεργασία ώστε να νιώσει ισότιμα υπεύθυνο. Ίσως είναι και ένας τρόπος να κάνουμε πράγματα μαζί του, κάτι που ενισχύει την σχέση γονιού-παιδιού.

H τιμωρία είναι λοιπόν μία ποινή που επιβάλλεται για κάποιο σφάλμα ή παράλειψη, ενώ η συνέπεια είναι το λογικό –και σε μερικές περιπτώσεις το αναπόφευκτο-  επακόλουθο μίας πράξης   Βλέπουμε επίσης την σημαντική διαφορά της τιμωρίας από την συνέπεια και στον ψυχισμό του παιδιού μας και στην εκπαίδευσή της συμπεριφοράς του, ώστε  να μην επαναλαμβάνει στο μέλλον παρόμοιες συμπεριφορές.

Η τιμωρία φέρνει θυμό, χαλάει τη σχέση γονιού-παιδιού και είναι μια μορφή επιβολής δύναμης και εξουσίας.
Αξίζει να αναρωτηθούμε λοιπόν, εν τέλει για ποιόν τιμωρούμε;

*Διετέλεσε Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας στη Γραμμή «Μαζί για το Παιδί» 115 25
 

Λίγα λόγια για την Γραμμή 115-25:

 

Η πανελλαδική «Γραμμή 115 25» του «Μαζί για το Παιδί», είναι  μια τηλεφωνική γραμμή βοήθειας που απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους, γονείς και εκπαιδευτικούς. Λειτουργεί από τον Φεβρουάριο του 2009 και δέχεται πάνω από 6.000 κλήσεις ετησίως.
Με συμβουλευτικό και παραπεμπτικό χαρακτήρα, η «Γραμμή 115 25» προσφέρει δωρεάν τις ακόλουθες υπηρεσίες:
• Συμβουλευτική για οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζει ένα παιδί ή ένας έφηβος έως 18 ετών
• Λήψη ανώνυμων & επώνυμων καταγγελιών για περιστατικά κακοποίησης ανηλίκων
• Παραπομπές & ενημέρωση για υπηρεσίες που προσφέρουν άλλοι φορείς για το παιδί και την οικογένεια σε πανελλαδικό επίπεδο
• Πληροφορίες για τις υπηρεσίες της Ένωσης και των 10 μελών της

Απόρρητο: Οι κλήσεις στη «Γραμμή 115 25» είναι εμπιστευτικές και δεν ηχογραφούνται, ενώ το επιστημονικό της προσωπικό απαρτίζεται αποκλειστικά από ψυχολόγους, συμβούλους ψυχικής υγείας και κοινωνικούς λειτουργούς που δεσμεύονται από κώδικα δεοντολογίας για την τήρηση απορρήτου.

 

Βίντεο Γραμμής: <iframe allowfullscreen=”” frameborder=”0″ height=”270″ src=”https://www.youtube.com/embed/6Vurai6rRF8″ width=”480″></iframe>

 

Λίγα λόγια για το Μαζί για το Παιδί:

 

Το Μαζί για το Παιδί ξεκίνησε να λειτουργεί στην Ελλάδα το 1996.  Πρόκειται για μια ένωση μη-κερδοσκοπικών σωματείων και ιδρυμάτων, που εργάζονται για την ευημερία περισσότερων από 30.000 παιδιών κάθε χρόνο  εκ των οποίων τα 10.000 σε συστηματική βάση. Κύριος στόχος της Ένωσης είναι να προσφέρει βοήθεια σε παιδιά και νέους που αντιμετωπίζουν την φτώχεια, την αναπηρία, την κακοποίηση και την αρρώστια. Το 2016 τιμήθηκε με το Αργυρό Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών για την κοινωνική του προσφορά.

 

Τα Σωματεία-μέλη του Μαζί για το Παιδί:

Ίδρυμα «Η Παιδική Στέγη» • Ίδρυμα Κοινωνικής Εργασίας «Χατζηπατέρειον» – Κ.Α.Σ.Π. • Εταιρεία Προστασίας Σπαστικών •Πνοή-Φίλοι Εντατικής Θεραπείας Παιδιού• Οι Φίλοι του Παιδιού• Οι Φίλοι της Μέριμνας• Πανελλήνια Ένωση Αγώνα κατά του Νεανικού Διαβήτη (Π.Ε.Α.Ν.Δ.) •Κέντρο Ειδικών Ατόμων «Η Χαρά» •Σωματείο «Φίλοι του Θεοτόκος».

Αγ. Θωμά 14 Αθήνα 115 27 | Τηλ.: 210 7482690 |  Fax : 210 7482664 | E-mail: [email protected] | http://www.mazigiatopaidi.gr| www.facebook.com/mazigiatopaidi |Twitter/Instagram: @mazigiatopaidi

Leave a Reply

Your email address will not be published.